زولپیدم (آمبین، آمبین سی آر، ادلوآر و اینترمزو) به منظور درمان بی خوابی در دسترس است. این دارو با اتصال به زیرواحد آلفا یک از گیرنده گابا آ در درجه اول بیش از این که اثر ضد اضطرابی داشته باشد، تأثیر خواب آور از خود نشان می دهد زولپیدم که دارای نیمه عمری حدود ۲ تا ۲/۵ ساعت است، اغلب با تریازولام (هالیسون) که یک بنزودیازپین با خواص دارویی مشابه است مقایسه می شود. به گونه ای که نمی توان در دوزهای یکسان بین این دو دارو تمایز زیادی قائل شد.
یک فرمولاسیون آهسته رهش تحت کنترل برای زولپیدم (آمبین سی آر) به شکل یک قرص زیر زبانی (ادلار) در دسترس است. همچنین، یک فرمول جدید بنام اینتمزو نیز دوز پایین زولپیدم می باشد. (۱/۷۵ میلی گرم برای زنان و ۳/۵ میلی گرم برای مردان). که به منظور مصرف برای افرادی است که نیمه شب از خواب بیدار می شوند. و نمی توانند به راحتی دوباره به خواب روند.
مقادیر ۵ تا ۱۰ میلی گرم از زولپیدم منجر به ایجاد آرامش شده و یک الگوی روان شناختی خواب در غیاب اثرات ضد اضطرابی، ضد تشنجی و یا اثرات شل کننده عضلانی به وجود می آورد. حافظه به طور منفی تحت تأثیر بنزودیازپین ها قرار گرفته و عدم هوشیاری ناشی از دارو و فعالیت های مرتبط باخواب نیز در این حالت شایع است.
اثرات حداقلی
حالت تهوع، در دوزهای ۵ میلی گرمی زولپیدم اثرات حداقلی در روز بعد روی حافظه یا عملکرد روانی- حرکتی مانند رانندگی نشان می دهد اما دوزهای ۱۰ تا ۲۰ میلی گرمی به طور معناداری عملکرد و حافظه را حتی ۴ ساعت پس از مصرف دارو مختل می کند. در ژانویه ۲۰۱۳، سازمان غذا و دارو به تولید کنندگان اعلام کرد که دوز پیشنهادی زولپیدم برای زنان باید از ۱۰ میلی گرم به ۵ میلی گرم در محصولاتی که سریع در بدن آزاد می شوند کاهش یابد. (آمبین، ادلار و زومپیمیست) و حتی این میزان برای مردان نیز باید به مقدار ۶/۲۵ یا ۱۲/۵ میلی گرم کاهش یابد.
برای محصولاتی که زمان آزادسازی آن ها طولانی تر است نیز سازمان غذا و دارو پیشنهاد کرد که مقدار دارو از ۱۲/۵ به ۶/۲۵ میلی گرم برای زنان و ۶/۲۵ یا ۱۲/۵ میلی گرم برای مردان کاهش یابد. افزون بر این، سازمان غذا و دارو (FDA) به تولیدکنندگان ابلاغ کرد که بر روی بسته‌بندی داروها، به متخصصان سلامت توصیه کنند کمترین دوز مؤثر را برای بیماران تجویز نمایند.
سازمان سوء مصرف مواد و خدمات سلامت روانی در آگوست ۲۰۱۴ گزارشی در این زمینه منتشر کرد. طبق داده‌های این گزارش، در سال ۲۰۱۰ زنان دوسوم کل مراجعین اورژانس را به دلیل مصرف بیش از حد داروی زولپیدم تشکیل می‌دادند. بالاترین رده سنی بیماران عبارت بود از افراد ۴۵ تا ۵۴ ساله. اوردوز ۴۰ برابر بیشتر از مقدار درمانی (۴۰۰ میلی گرم) مرگبار نیست.
استفاده زولپیدم در افراد مسن
به‌ویژه در افراد مسن، مصرف این دارو همراه با BZRAها، سالمندان را با خطرات جدی نظیر زمین‌خوردن، اختلال حافظه و واکنش‌های روانی ناخوشایند مواجه می‌کند. به عنوان مثال، مطالعه ای به این نتیجه دست یافت که مصرف کنندگان زولپیدم در مقایسه با افرادی که این دارو را مصرف نمی کنند. دوبرابر بیشتر تجربه شکستگی لگن دارند. این نرخ در مصرف کنندگان مسن تر (بالاتر از ۶۵ سال) ۲۱ برابر بیشتر از مصرف کنندگان جوان بوده. و همچنین در مصرف کنندگان مسن دو برابر افراد مسنی بوده است که این دارو را مصرف نمی کنند.
نتایج مصرف زولپیدم با دوزهای مختلف
نکته جالب این است که نتایج حاصل از یک آزمایش تصادفی نشان می دهد:
افرادی که از بی خوابی مزمن رنج می برند نیاز ندارند که هر شب زولپیدم (آمبین) را مصرف کنند تا تأثیر آن باقی بماند. این آزمایش روی ۶۵ بیماری انجام شد که ۴ هفته مصرف ۱۰ میلی گرم زولپیدم در شب در آن ها نتیجه بخش بود. این بیماران سپس به یکی از سه برنامه درمانی اختصاص داده شدند که عبارت بودند از:
دوز شبانه، دوز متناوب که دارو در آن ۳ الی ۵ شب در هفته و با توجه به ترجیح بیمار مصرف می شد. و دوز تقویتی جزئی که کپسول ها طی این برنامه هر شب مصرف می شد اما نیمی از این مقدار حاوی دارونما بود. تحلیلی که روی داده های حاصل از ۴۱ بیمار سازگار انجام شده بود. نشان داد که پس از یک ماه این سه برنامه مقداری از نظر آماری و بر اساس چندین روش اندازه گیری خواب (مانند تأخیر در خواب و یا بیدار شدن در نیمه های خواب) از یکدیگر قابل تشخیص نبودند. محققان این نتایج را این گونه تفسیر و تبیین نمودند که:
- شب هایی که هیچ دارویی مصرف نمی شود بیماران واکنش شرطی نشان می دهند.
- شب هایی که دارو مصرف می شود کپسول ها به عنوان یک محرک مشروط برای آن واکنش فیزیولوژیک عمل می کنند.
احتمالاً، این رویکرد می تواند برای سایر داروهای خواب آور-آرام بخش و همچنین سایر سیستم های واکنشی نیز مؤثر واقع شود.
نتیجه گیری
در مجموع، زولپیدم یک داروی خواب‌آور است که با بروز رفتارهای پیچیده در حین خواب ارتباط مستقیم دارد. و ممکن است منجر به موارد و مشکلات قانونی برای فرد شود. وانگ و همکاران به این نتیجه دست یافتند که رابطه معناداری میان مصرف زولپیدم و القای رفتارهای نامأنوس مربوط به خواب وجود دارد.
علاوه بر ”Zolpidem” می توانید برای مشاهده سایر داروها و روش های درمانی در “بخش آَشنایی با دارو های روانشناسی” مشاهده نمائید.
