SSRIهای ویژه

فلوکستین

اولین SSRIهای ویژه در جهان! فلوکستین (پروزاک) در ایالات متحده در سال ۱۹۸۸ به عنوان اولین ضدافسردگی نوع SSRI و اولین داروی غیر سه حلقه ای که می تواند ضد افسردگی خط اول محسوب شود. از نظر بالینی در دسترس قرار گرفت. اثر بخشی فلوکستین با داروهای سه حلقه ای با تأثیر کم یا بدون عوارض جانبی آنتی کولینرژیک یا آنتی هیستامینی قابل مقایسه است.

به غیر از افسردگی اساسی، فلوکستین در درمان دیس تایمی، پرخوری عصبی، محرومیت از الکل و تمام انواع اختلالات اضطرابی مورد استفاده قرار گرفته است. فرمولاسیون های خاص فلوکستین، سرترالین و پاروکستین در کاهش نشانه های بحث برانگیزی به نام اختلال ناخوشی قبل از قاعدگی، اثر بخشی خود را نشان داده اند. برای این کاربرد، سازنده پروزاک، فلوکستین را تحت نام تجاری سارافم وارد بازار کرده است.

فلوکستین نیمه عمری حدود دو تا سه روز دارد، اما متابولیت فعال آن، نور فلوکستین، که یک مهارکننده قوی تر نسبت به فلوکستین است. نیمه عمری حدود ۶ تا ۱۰ روز دارد. این فعالیت طولانی مدت، فلوکستین را از دیگر SSRIها متمایز می کند، که نیمه عمری حدود یک روز دارند. همچنین به دلیل نیمه عمر طولانی، فلوکستین نیاز به تجویز روزانه ندارد، و می تواند هفته ای یک بار استفاده شود، و یک فرمولاسیون خوراکی هفته ای یک بار از فلوکستین تحت نام تجاری پروزاک هفتگی در بازار موجود است.

SSRIهای ویژه و عوارض جانبی و مهم

همانند تمام SSRIها، خاصیت ضدافسردگی فلوکستین آهسته است و حدود ۴ تا ۶ هفته طول میکشد. در نتیجه دارو و متابولیت‌های آن با دوزهای مکرر در طول حدود ۲ ماه انباشته میشوند و در نتیجه به همین دلیل سطوح هر دوی این ترکیبات افزایش پیدا میکند .این فعالیت میتواند نه تنها شروع اثر آهسته پیک اثر درمانی را توضیح بدهد، بلکه همچنین می تواند شروع دیرتر عوارض جانبی و مدت طولانی اثر آن پس از قطع دارو را نیز توضیح دهد .درمان‌های آزمایشی روی فلوکستین بایستی حداقل برای ۸ هفته قبل از تعیین بی اثر بودن دارو ادامه پیدا کند. عوارض جانبی مهم و قابل توجه فلوکستین شامل اضطراب ،بیقراری، بی خوابی و سندرم سروتونین میباشد. علاوه بر این اختلال جنسی نیز شایع است.

فلوکستین ،سرترالین ،پاروکستین و فلووکسامین، آنزیم‌های متابولیزه کننده دارویی خاصی را در کبد مهار میکنند (جدول ۳ ۱۲). در نتیجه تجویز همزمان هر کدام از این ۴ دارو می تواند سطوح دیگر داروهایی که بیمار ممکن است استفاده کند را افزایش دهد.

در سال ۲۰۰۴، سازمان غذا و دارو سیمبیاکس که ترکیبی از فلوکستین و الانزاپین که یک آنتی سایکوتیک آتیپیک می باشد. را برای درمان حمله های افسردگی در اختلال دوقطبی تأیید کرد. یک مقاله جدید مزایای این ترکیب در درمان افسردگی مقاوم را تأیید میکند. اگرچه این ترکیب موجب افزایش وزن، افزایش پرولاکتین و افزایش کلسترول تام بیشتری نسبت به هر کدام از داروها به تنهایی یا ترکیب فلوکستین با یک آنتی سایکوتیک آتیپیک مثل آریپیپرازول می شود. که خطر کمتری برای افزایش وزن دارند (بوب و شلتون (۲۰۰۹). داروی ترکیب الانزاپین – فلوکستین، همچنین میزان بهبودی را افزایش میدهد و موجب میزان عود کمتر در افراد افسرده مقاوم به درمان در مقایسه با درمان با فلوکستین به تنهایی می شود. (برانر و همکاران،۲۰۱۴)

علاوه بر مطلب SSRIهای ویژه،  می توانید برای مشاهده سایر دارو ها و روش های درمانی در “بخش آَشنایی با دارو های روانشناسی” مشاهده نمائید.